جستجو
مطالب پيشين
آرشيو مطالب
لوگوي دوستان
کاربردي

”چهارمین

Online User

Flash Required

Flash is required to view this media. Download Here.

هر انسان مؤمنی از زمانی كه به تكلیف می رسد تا زمانی كه می خواهد از این دنیای فانی رخت بر بندد و به عالم باقی سفر نماید، از طرف خداوند حكیم موظّف به انجام تكالیفی شده، كه در بین این تكالیف هیچ تكلیفی از نظر ارزش، به اهمیت نماز نمی رسد. در حقیقت به جرأت می توان گفت: گل سرسبد تمام واجبات، نماز است و هیچ واجبی جای نماز را نمی-گیرد. تا جایی كه پنجمین اختر تابناك آسمان ولایت امام باقر (علیه السلام) در مورد آن می فرماید:

(الصلاةُ عمود الدین)1؛ نماز ستون دین است.

یعنی خیمه دین ما بر ستون نماز، بر پا شده به گونه ای كه اگر نماز نخوانیم خیمه دین ما به زمین می خوابد.

بنابراین. نماز از مهمترین واجبات و عبادات است، و هیچ فریضه ای در فضیلت و ارزش با آن برابری نمی كند. گرچه عبادت فقط مخصوص نماز نیست و چندین عبادت دیگر نیز وجود دارد كه هر مؤمن خداجویی باید علاوه بر نماز، آنها را نیز بجای آورد؛ عباداتی چون: زكات، حج، خمس، جهاد، روزه، امر به معروف، نهی از منكر و ... كه هر كدام از این دستورات نورانی، نقش سازنده و تربیتی مهّمی بر انسان دارند. ولی در این میان، نقش نماز، بسیار سازنده تر از همه آنهاست، در واقع نماز چون خورشید فروزانی است كه با نور خیره كننده خود، گوی سبقت را از سایر واجبات ربوده است.

بقیه در ادامه مطلب


 آیه الله جوادى آملى

عبادت كه هدف آفرینش انسان است، اسرارى دارد; اسرار عبادت غیر از آداب و احكام آن است . احكام عبادت، همین واجبات است كه در كتاب‏هاى فقهى بیان شده است، مانند واجبات و اركان نماز . آداب نماز مانند آهسته دعا كردن، پاره‏اى از این آداب در كتاب‏هاى فقهى آمده است و برخى در كتاب‏هاى اخلاقى، اما اسرار عبادات ارواح و باطن‏هاى عبادت است كه با باطن انسان در ارتباط است و انسان با باطن عبادت محشور مى‏شود، این گونه بحث‏ها در كتاب‏هاى عرفانى بیان شده است .

در این مقال به اسرار نماز - كه از مهم‏ترین عبادت‏هاست - پرداخته مى‏شود .

عبادات ظاهرى دارند و باطنى و سرى، به ما گفته‏اند كه آن اسرار را فراگیریم و بدان‏ها عمل كنیم . نماز خواندن و روزه گرفتن و وضو گرفتن و دیگر تكالیف جزء احكام الهى است . هر یك از احكام براى آن است كه انسان به اسرار آنها پى ببرد و آزاد شود .

مرحوم شهید - رضوان الله تعالى علیه - نقل فرموده است (۱) كه همواره رسول خدا (ص) بعد از نماز صبح، بین‏الطلوعین، در مسجد مى‏نشستند و به سؤال‏هاى مردم پاسخ مى‏دادند . روزى دو نفر نوبت گرفتند تا سؤالاتى طرح كنند . حضرت به اولى فرمود: گرچه شما قبل از آن برادر آمده‏اید لكن نوبتتان را به ایشان بدهید، چون شما اهل كرم و ایثارید و او كار لازمى دارد و عجله دارد . این ادب رعایت نوبت را حضرت در آن جا آموختند . بعد فرمودند: من بگویم شما براى چه آمده‏اید یا شما مى‏گویید؟ عرض كردند یا رسول الله! شما بفرمایید .

بقیه در ادامه مطلب


امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرمایند:

«نزدیك‌ترین حالت بنده، به خداوند بزرگ وقتی است كه در سجده است.»

خداوند فرمود: «سجده كن و تقرب جوی.»[۱]

در جای دیگر فرمودند:

«به خدا قسم كسی كه حق سجود را به جای آورد و سجده حقیقی كند به هیچ عنوان زبان متوجه او نشود، اگر چه در تمام مدت عمر چنین سجودی را یك بار به جای آورد.»[۲]

۱ـ۵: فرع پنجم، تعداد سجده‌های شكر برای هر سجده

امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرمایند:

«فى كلِّ نَفَسٍ مَنْ اَنْفاس شكرٌ لازمٌ لَكَ بَلْ اَلْف وَ اَكْثَر».

برای هر نفس از نفس‌های (شما) شكری بر تو لازم است، بلكه هزار (شكر) یا بیشتر.

از دست و زبان كه برآید كز عهده شكرش بدر آید.[۳]

«اعملوا آلَ داوود شكراً و قلیلٌ من عبادی الشّكور».[۴]

بنده همان به كه ز تقصیر خویش عذر بدرگاه خدای آورد

ورنه سزاوار خداوندیش كس نتواند كه به جای آورد.[۵]

بقیه در ادامه مطلب


1- نماز صبح مشهود ملائكه است.

قرآن مجید:نماز فجر(نماز صبح) مشهود ملائكه است(بنی اسرائیل/آیه۷۷)گر چه تمام نمازها مشهود ملائكه است ولی نماز صبح در این وادی از ویژگی خاصی بهره مند است. در روایات اسلامی آمده كه : ((نماز صبح از میان نمازها این امتیاز دارد كه ملائكه شب و ملائكه روز آن را مشاهده می كنند.زیرا نماز صبح اگر در اول وقت خود انجام شود دقیقاً در لحظه ای انجام شده است كه ملائكه شب جای خود را به ملائكه روز می دهند. و هر دو گروه از فرشتگان شاهد اقامه آن خواهند بود.بنابراین نماز صبح كه در اول وقت خوانده شود در دو پرونده ثبت می شود.))

(وسایل شیعه/ج۳/ص۱۵۶/بحار/ج۸/ص۷۳)

۲-نماز صبح را با لباس زیر نخوانید

((استادشهید مطهری اهمیت ویژه و فوق العاده ای برای نماز قائل بودند.ایشان هرگز با لباس خانه نماز نمی خواند، مخصوصاً نماز صبح را.))

ما كه از رختخواب بیرون می آییم با همان لباس زیر نماز صبح را می خواهیم اما ایشان به هنگام نماز، لباس می پوشیدند عمامه به سر می گذاشتند و خودشان را برای نماز آراسته می كردند.شاید این كار بدین سبب بود كه، می خواستند از همان آغاز صبح كه لباس می پوشیدند آمادگی روحی پیدا كنند یعنی ((من می خواهم كاری انجام دهم كه سرسری نیست.این حالت آمادگی قبل از نماز مسلماً تاثیر روحی بسزایی دارد.))

بقیه در ادامه مطلب


1- برآورده شدن خواسته ها:

حضرت عبدالعظیم حسنی از امام حسن عسكری(ع) روایت می كند كه فرمودند: "خداوند متعال با حضرت موسی تكلم كرد، حضرت موسی فرمود:خدای من. كسی كه نمازها را در وقتش به جای آورد چه پاداشی دارد؟ خداوند فرمود:حاجت و درخواستش را به او عطا می كنم و بهشتم را برایش مباح می گردانم."1 حضرت حجةالاسلام والمسلمین هاشمی نژاد فرمودند: پیرمردی مسن، ماه مبارك رمضان به مسجد لاله زار می آمد. خیلی آدم موفقی بود، همیشه قبل از اذان داخل مسجد بود. به او گفتم: حاج آقا. شما خیلی موفقید، من هر روز كه به مسجد می آیم می بینم شما زودتر از ما آمده اید جا بگیرید، او گفت: نه آقا، من هرچه دارم از نماز اول وقت دارم و بعد گفت: من در نوجوانی به مشهد رفتم.

مرحوم حاج شیخ حسن علی نخودكی را پیدا كردم و گفتم: من سه حاجت مهم دارم، دلم می خواهد هر سه تا را خدا در جوانی به من بدهد، یك چیزی یادم بدهید؟ ایشان فرمودند: چی می خواهی؟ گفتم: یكی دلم می خواهد در جوانی به حج مشرف شوم، چون حج در جوانی لذت دیگری دارد. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. گفتم: دومین حاجتم این است كه دلم می خواهد یك همسر خوب خدا به من عنایت كند. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. و حاجت سومم این است كه خدا یك كسب آبرومندی به من عنایت فرماید.

فرمودند:نماز اول وقت به جماعت بخوان. این عملی را كه ایشان فرمودند من شروع كردم و در فاصله سه سال هم به حج مشرف شدم، هم زن مؤمنه و صالحه خدا به من داد و هم كسب با آبرو به من عنایت كرد.2

1- برآورده شدن خواسته ها:

حضرت عبدالعظیم حسنی از امام حسن عسكری(ع) روایت می كند كه فرمودند: "خداوند متعال با حضرت موسی تكلم كرد، حضرت موسی فرمود:خدای من. كسی كه نمازها را در وقتش به جای آورد چه پاداشی دارد؟ خداوند فرمود:حاجت و درخواستش را به او عطا می كنم و بهشتم را برایش مباح می گردانم."1 حضرت حجةالاسلام والمسلمین هاشمی نژاد فرمودند: پیرمردی مسن، ماه مبارك رمضان به مسجد لاله زار می آمد. خیلی آدم موفقی بود، همیشه قبل از اذان داخل مسجد بود. به او گفتم: حاج آقا. شما خیلی موفقید، من هر روز كه به مسجد می آیم می بینم شما زودتر از ما آمده اید جا بگیرید، او گفت: نه آقا، من هرچه دارم از نماز اول وقت دارم و بعد گفت: من در نوجوانی به مشهد رفتم.

مرحوم حاج شیخ حسن علی نخودكی را پیدا كردم و گفتم: من سه حاجت مهم دارم، دلم می خواهد هر سه تا را خدا در جوانی به من بدهد، یك چیزی یادم بدهید؟ ایشان فرمودند: چی می خواهی؟ گفتم: یكی دلم می خواهد در جوانی به حج مشرف شوم، چون حج در جوانی لذت دیگری دارد. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. گفتم: دومین حاجتم این است كه دلم می خواهد یك همسر خوب خدا به من عنایت كند. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. و حاجت سومم این است كه خدا یك كسب آبرومندی به من عنایت فرماید.

فرمودند:نماز اول وقت به جماعت بخوان. این عملی را كه ایشان فرمودند من شروع كردم و در فاصله سه سال هم به حج مشرف شدم، هم زن مؤمنه و صالحه خدا به من داد و هم كسب با آبرو به من عنایت كرد.2

بقیه در ادامه مطلب


اگر برای نماز همین عبارات محدود[i][1] و زمان مشخص و ترتیب ویژه نبود، بهتر نبود؟ مثلا هر كس با خدای خودش با زبان خودش و راحت بدون هیچ آداب محدود كننده ای نیایش می كرد بیشتر قربت نصیبمان نمی شد؟

فلسفه نماز فقط شكرگزاری نیست و آثار مهم دیگری نیز دارد . افزون بر این، شكر خداوند وقتی عملی خواهد شد كه آنچه او خواسته است انجام دهیم نه آنچه دلمان می خواهد; چه این كه روح عبادت عبودیت و بندگی است; یعنی تسلیم فرمان بودن . طبیعتا باید انضباط و مقرراتی باشد تا بنده را به آن امتحان كنند و روح بندگی را در او پرورش دهند .

در پاسخ این پرسش كه «چرا نمی توان به جای نماز و روزه هرگونه دلمان خواست خدا را شكر گزاری كنیم » باید گفت:

1 . عبادات تنها جنبه شكرگزاری ندارد و از فلسفه های دیگری نیز برخوردار است .

2 . انسان باید دقیقا جایگاه خود را در هستی، به ویژه در برابر خداوند، بازشناسد و متناسب با آن تصمیم بگیرد و عمل كند; به عبارت دیگر، ابتدا باید جهان بینی خود را درست كرد و موضع خویش را در برابر خدای هستی روشن ساخت . در این جا، دو رویكرد وجود دارد:

بقیه در ادامه مطلب




تعداد صفحات :

 | 1 |  2 |